QUY TRÌNH TẠO NÊN MỘT SẢN PHẨM CỦA SƠN MÀI BẢO LÂM
Thứ hai, Ngày 07/09/2026 11:03
QUY TRÌNH TẠO NÊN MỘT SẢN PHẨM SƠN MÀI BẢO LÂM
Để tạo nên một sản phẩm sơn mài có chiều sâu, độ bền và vẻ đẹp đặc trưng, người nghệ nhân phải trải qua một quy trình thủ công công phu, đòi hỏi sự kiên nhẫn, kỹ thuật và tình yêu đối với nghề.
Quy trình của Sơn mài Bảo Lâm được chia thành ba công đoạn cơ bản: làm vóc, trang trí và hoàn thiện.
1. Làm vóc – tạo nền tảng cho tác phẩm
Vóc là phần nền tảng quyết định độ bền và chất lượng của sản phẩm sơn mài. Để tạo nên một vóc mịn, chắc và đẹp, sản phẩm được xử lý qua nhiều công đoạn và 15 lớp sơn, với sự chăm chút tỉ mỉ của người thợ ở từng lớp.
Mỗi lớp sơn được thực hiện, xử lý và mài công phu, tạo nên bề mặt vóc đạt độ phẳng, mịn và đủ điều kiện để bước vào công đoạn trang trí.
2. Trang trí – thổi hồn vào sản phẩm
Khi vóc đã hoàn thiện, người nghệ nhân bắt đầu đưa những ý tưởng và hình ảnh nghệ thuật lên sản phẩm. Đây là công đoạn tạo nên diện mạo và cá tính riêng của từng tác phẩm.
Các kỹ thuật trang trí có thể bao gồm vẽ họa tiết, gắn vỏ trứng gà, gắn vỏ trai biển, dát vàng lá, dát bạc lá và phối hợp nhiều màu sắc theo ý tưởng sáng tác.
Riêng công đoạn trang trí được thực hiện qua khoảng 5 lớp sơn, giúp các chất liệu và họa tiết được gắn kết, tạo nên chiều sâu đặc trưng của nghệ thuật sơn mài.
3. Hoàn thiện – giữ gìn vẻ đẹp theo thời gian
Sau khi phần trang trí hoàn tất, sản phẩm tiếp tục được đưa qua công đoạn hoàn thiện. Bề mặt được phủ 3 lớp sơn nhằm bảo vệ và giữ màu sắc, sau đó thực hiện 2 lần thoa bóng hoặc xử lý bề mặt mờ, tùy theo yêu cầu thẩm mỹ của từng sản phẩm.
Như vậy, để hoàn thiện một sản phẩm theo quy trình của Sơn mài Bảo Lâm, tổng cộng có thể trải qua 25 lớp sơn.
Đằng sau con số 25 lớp sơn ấy là rất nhiều công đoạn thủ công, thời gian, sự kiên nhẫn và đôi bàn tay của người nghệ nhân. Mỗi lớp sơn là một bước tích lũy để tạo nên độ sâu, độ bền và vẻ đẹp riêng của sơn mài.
25 lớp sơn – 25 lần chăm chút – để tạo nên một tác phẩm mang linh hồn của sơn mài Việt.
Đó cũng chính là tinh thần mà Nghệ nhân Lã Văn Hùng và Sơn mài Bảo Lâm theo đuổi: gìn giữ kỹ thuật truyền thống, không ngừng sáng tạo và đưa vẻ đẹp của sơn mài Việt Nam hòa vào đời sống hiện đại.
